แม้หลายคนจะดูแลดวงตาอย่างดี แต่กลับยังประสบปัญหาแสบตา เคืองตา หรือรู้สึกตาแห้งอยู่บ่อยครั้ง นั่นอาจเกิดจาก “พฤติกรรมเสี่ยง” ที่คุณทำอยู่เป็นประจำโดยไม่รู้ตัว ซึ่งเป็นหนึ่งในสาเหตุหลักของ ภาวะตาแห้ง อาการที่พบได้มากขึ้นในยุคดิจิทัลที่เราทุกคนใช้สายตากับหน้าจอตลอดทั้งวัน
บทความนี้จะพาคุณไปสำรวจ 10 พฤติกรรมที่ควรระวัง เพราะอาจเป็นต้นตอของ ภาวะตาแห้ง และแนะนำแนวทางปรับพฤติกรรมเพื่อดูแลดวงตาให้สดใสในระยะยาว
พฤติกรรมเสี่ยงที่ทำให้เกิดภาวะตาแห้ง
1. จ้องหน้าจอเป็นเวลานาน
- การจ้องคอมพิวเตอร์หรือโทรศัพท์ติดต่อกันนานเกิน 2 ชั่วโมง
- ทำให้กระพริบตาน้อยลง ส่งผลให้น้ำตาไม่กระจายทั่วดวงตาอย่างเพียงพอ
2. ลืมพักสายตาเป็นประจำ
- ใช้สายตาต่อเนื่องโดยไม่พัก อาจทำให้เกิดความเมื่อยล้าและภาวะตาแห้งสะสม
- ควรใช้กฎ 20-20-20: ทุก 20 นาที มองไกล 20 ฟุต เป็นเวลา 20 วินาที
3. อยู่ในห้องแอร์หรือที่มีลมแรงตลอดวัน
- อากาศแห้งและลมแรงทำให้น้ำตาระเหยเร็วกว่าปกติ
- ผู้ที่ทำงานในห้องแอร์ควรใช้เครื่องเพิ่มความชื้นหรือพักสายตาออกไปด้านนอกเป็นระยะ
4. ใส่คอนแทคเลนส์ตลอดเวลา
- การใส่เลนส์นานเกินไปหรือไม่ถอดล้างทำความสะอาด อาจลดการผลิตน้ำตาตามธรรมชาติ
- ทำให้เกิด ภาวะตาแห้ง ได้ง่าย โดยเฉพาะผู้ที่ใส่เลนส์รายเดือนหรือเลนส์แข็ง
5. ไม่ดื่มน้ำให้เพียงพอ
- ร่างกายที่ขาดน้ำจะส่งผลให้ต่อมน้ำตาทำงานได้ไม่เต็มที่
- ดื่มน้ำวันละ 6–8 แก้วจะช่วยรักษาความชุ่มชื้นของดวงตาได้
6. ขยี้ตาบ่อย ๆ
- ขยี้ตาแรง ๆ ไม่เพียงแต่ทำให้ระคายเคือง ยังอาจทำลายเยื่อบุตาและต่อมน้ำตา
- ส่งผลให้น้ำตาไหลเวียนผิดปกติและเสี่ยงต่อการเกิดภาวะตาแห้ง
7. ใช้เครื่องสำอางรอบดวงตาที่ไม่เหมาะสม
- เครื่องสำอางบางชนิดมีส่วนผสมที่ทำให้ตาแห้งหรือเกิดการระคายเคือง
- โดยเฉพาะผลิตภัณฑ์ที่มีแอลกอฮอล์หรือสารกันเสียเข้มข้น
8. สูบบุหรี่หรืออยู่ใกล้ควันบุหรี่
- ควันบุหรี่เป็นตัวกระตุ้นให้เกิดการระคายเคืองและตาแห้ง
- ผู้ที่สูบบุหรี่หรืออยู่ในสภาพแวดล้อมที่มีควันเป็นประจำมีแนวโน้มเกิดภาวะตาแห้งมากกว่าคนทั่วไป
9. ใช้ยาบางชนิดโดยไม่ปรึกษาแพทย์
- ยาแก้แพ้ ยาคุมกำเนิด ยาลดความดัน หรือยารักษาภาวะซึมเศร้าบางชนิด
- อาจมีผลข้างเคียงที่ลดการผลิตน้ำตา ทำให้เกิดอาการตาแห้ง
10. ไม่เข้ารับการตรวจสุขภาพตาเป็นประจำ
- ผู้ที่ไม่เคยตรวจสุขภาพตากับจักษุแพทย์ อาจไม่รู้ว่าตนเองมีภาวะตาแห้งเรื้อรัง
- การตรวจตาเป็นประจำช่วยให้รักษาได้ตั้งแต่ระยะแรก
วิธีป้องกันภาวะตาแห้งเบื้องต้น
- หมั่นกระพริบตาเมื่อใช้คอมพิวเตอร์หรือสมาร์ทโฟน
- ดื่มน้ำให้เพียงพอและหลีกเลี่ยงการอยู่ในพื้นที่แห้งเกินไป
- ใช้น้ำตาเทียมหากจำเป็น และเลือกแบบที่ไม่มีสารกันเสีย
- ลดเวลาใส่คอนแทคเลนส์ และพักตาเป็นระยะ
- ปรึกษาจักษุแพทย์ทันทีหากมีอาการผิดปกติ
สรุป
ภาวะตาแห้ง อาจเกิดจากพฤติกรรมเล็ก ๆ ที่เราทำโดยไม่รู้ตัวในชีวิตประจำวัน การรู้เท่าทันและปรับพฤติกรรมอย่างเหมาะสมจะช่วยลดความเสี่ยงและป้องกันอาการไม่พึงประสงค์ในระยะยาว หากคุณมีอาการแสบตา เคืองตา หรือรู้สึกไม่สบายตาอยู่บ่อยครั้ง อย่ารอช้าที่จะปรึกษาผู้เชี่ยวชาญ เพื่อสุขภาพดวงตาที่ดีของคุณในทุกวันครับ!